Δικαιώματα του παιδιού

Για τα περισσότερα παιδιά, τα δικαιώματά τους μοιάζουν με κάτι φυσικό, σαν τον αέρα που αναπνέουν. Υπάρχουν όμως γωνιές του πλανήτη —ή ακόμα και της διπλανής γειτονιάς— όπου η παιδικότητα δεν είναι δεδομένη, αλλά διεκδικείται καθημερινά. Οι ταινίες αυτού του θεματικού κύκλου δεν αντιμετωπίζουν τα παιδιά ως παθητικά θύματα, αλλά ως ενεργούς πρωταγωνιστές που προσπαθούν να κατανοήσουν και να επιβιώσουν σε έναν συχνά σκληρό κόσμο ενηλίκων.

Μέσα από το πρόγραμμα, ταξιδεύουμε από τις εμπόλεμες ζώνες και την απώλεια της αθωότητας, μέχρι τη σκληρή πραγματικότητα της παιδικής εργασίας και της φτώχειας. Παρακολουθούμε, όμως, και τη σιωπηλή καταπάτηση των δικαιωμάτων στον σύγχρονο δυτικό κόσμο κάτω από τα διάτρητα πέπλα προστασίας τους. Τελικά, βλέπουμε και μια γενιά παιδιών να υψώνει το ανάστημά της απέναντι στους ενήλικες, διεκδικώντας το δικαίωμα σε έναν βιώσιμο πλανήτη.  

Ο κινηματογράφος εδώ λειτουργεί ως γέφυρα ενσυναίσθησης. Σπάει τη “γυάλα” της προστατευμένης καθημερινότητας και καλεί τους μαθητές να μπουν στα παπούτσια παιδιών που ζουν σε εντελώς διαφορετικές συνθήκες. Να κατανοήσουν ότι το δικαίωμα στο παιχνίδι, στη μόρφωση και στην ειρήνη δεν χαρίζεται, και πως η αλληλεγγύη ξεκινά όταν αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας στο βλέμμα του άλλου.

Για να γίνει, όμως, αυτή η ενσυναίσθηση πράξη, μετά το τέλος της προβολής τη σκυτάλη του διαλόγου παίρνει ο Γιώργος Μόσχος. Ως ο πρώτος Συνήγορος του Παιδιού στην Ελλάδα (2003-2018) και ιδρυτικό μέλος της Πρωτοβουλίας για το Άρθρο 12 (ΠΡΩΤΑ.12) —η οποία υπερασπίζεται το δικαίωμα κάθε παιδιού να εκφράζει ελεύθερα τη γνώμη του—, είναι ο ιδανικός άνθρωπος για να συζητήσει με τους μαθητές. Γνωρίζοντας πώς να μιλάει με τα παιδιά, και κυρίως πώς να τα ακούει με σεβασμό, θα μετατρέψει τη σκοτεινή αίθουσα σε έναν μεγάλο κύκλο εμπιστοσύνης. Εκεί, οι μαθητές θα έχουν την ευκαιρία να μοιραστούν τις σκέψεις τους, να ρωτήσουν όλα όσα τους προβλημάτισαν και να συνειδητοποιήσουν κάτι πολύτιμο: ότι η δική τους φωνή έχει δύναμη και αξίζει πάντα να ακούγεται.